اگر بار پکیج یک‌بار بعد از هواگیری کمی پایین آمده، لزوماً خرابی نداریم. اما اگر عقربه را روی عدد مناسب می‌گذارید و چند ساعت یا چند روز بعد دوباره پایین می‌آید، آب از مدار گرمایش خارج می‌شود یا دستگاه فشار را درست نشان نمی‌دهد. نشتی ریز، ایراد منبع انبساط و خروج آب از شیر اطمینان از علت‌های قابل بررسی‌اند.
ببینید، قسمت شوفاژ یک مدار بسته است. عددی که روی گیج یا نمایشگر با واحد bar می‌بینید، فشار همین مدار است؛ با فشار آبی که از دوش یا شیر ظرف‌شویی بیرون می‌آید یکی نیست. در بسیاری از مدل‌ها، فشار دستگاه سرد معمولاً نزدیک ۱ تا ۱٫۵ بار است، ولی عدد درست و روش آب‌گیری را باید از دفترچه همان مدل بگیرید.
اول مشخص کنید فشار چه زمانی پایین می‌آید
فعلاً اسم هیچ قطعه‌ای را وسط نکشیم. اول عدد فشار دستگاهِ سرد را یادداشت کنید. اگر فشار هنگام کار و بعد از سردشدن را از قبل دیده‌اید، آن دو عدد هم کمک می‌کنند. فقط برای گرفتن عدد تازه، پکیجی با فشار نزدیک صفر، نشتی، خطای فعال یا فشار غیرعادی را روشن نکنید. مقایسه وقتی معنی دارد که شرایط یکسان باشد؛ برگشت فشار از حالت گرم به مقدار معمول سرد، به‌تنهایی نشتی نیست.
| رفتار فشار | علت محتمل‌تر | بررسی بعدی |
|---|---|---|
| در حالت سرد و خاموش آرام‌آرام کم می‌شود | نشتی مدار، رادیاتور، اتصال یا داخل دستگاه | رد رطوبت و چکه در بخش‌های قابل‌دیدن |
| با گرم‌شدن زیاد بالا می‌رود و پس از سردشدن از عدد اول پایین‌تر می‌آید | منبع انبساط یا تخلیه از شیر اطمینان | ثبت اختلاف فشار سرد و گرم و بررسی لوله تخلیه |
| بلافاصله بعد از هواگیری پایین می‌آید | خروج هوا و مقداری آب از مدار | تنظیم یک‌باره طبق دفترچه و پایش دوباره |
| فقط در حالت زمستان تکرار می‌شود | ریزنشتی فعال در گردش آب یا مشکل منبع انبساط | اتصالات رادیاتورها و رفتار فشار هنگام گرم‌شدن |
| عدد با وضعیت دستگاه ناسازگار است یا پس از آب‌گیری مجاز رفتار مورد انتظار را ندارد | گیج یا سنسور فشار | مقایسه با وضعیت واقعی دستگاه توسط تعمیرکار |
۸ علت افت فشار پکیج
۱. نشتی ریز در رادیاتور و اتصالات
اولین مظنون، نشتی است؛ حتی اگر زیر دستگاه آب جمع نشده باشد. مهره‌های رفت و برگشت زیر پکیج، شیرهای دو طرف رادیاتور، پیچ هواگیری، حوله‌خشک‌کن و قسمت‌های زنگ‌زده را نگاه کنید. فقط پس از سردشدن دستگاه و رادیاتورها، روی اتصال قابل‌دسترسی و دور از بخش برق دستمال خشک بکشید. رطوبت کم روی دستمال گاهی نشتی‌ای را نشان می‌دهد که قبل از چکه‌کردن تبخیر می‌شود.
مهره یا شیر ناشناس را سفت نکنید. اتصالی که خورده یا واشرش خراب شده ممکن است با فشار بیشتر، نشتی بزرگ‌تری بدهد.
۲. نشتی پنهان در لوله‌کشی مدار گرمایش
زیر پکیج خشک است؟ هنوز نشتی رد نشده. لوله داخل دیوار یا کف، اتصال پشت کابینت و مسیر گرمایش از کف هم می‌تواند ریزنشتی داشته باشد. لکه نم، بادکردن رنگ، تغییر رنگ قرنیز یا رطوبت نقطه‌ای کف سرنخ‌اند. از آن طرف، هر لکه‌ای هم تقصیر پکیج نیست؛ برای جواب قطعی باید مدار بخش‌بندی و تست شود.
۳. کمبود باد یا خرابی دیافراگم منبع انبساط
وقتی آب گرم می‌شود، حجمش بیشتر می‌شود. منبع انبساط این افزایش حجم را می‌گیرد تا فشار ناگهان بالا نرود. اگر باد منبع کم شده یا دیافراگم آسیب دیده باشد، معمولاً فشار هنگام روشن‌بودن گرمایش بیش از حد بالا می‌رود. ممکن است شیر اطمینان آب تخلیه کند و بعد از سردشدن، گیج عددی پایین‌تر از قبل نشان دهد.
تست درست منبع انبساط نیاز به جداکردن فشار آب مدار و اندازه‌گیری با ابزار دارد. فشار دادن والف یا بادزدن منبع در حالی که مدار تحت فشار است، نتیجه قابل‌اعتماد نمی‌دهد و ممکن است باعث خروج آب یا آسیب شود. این قسمت کار مصرف‌کننده نیست.
۴. خروج آب از شیر اطمینان
شیر اطمینان وقتی فشار بیش از حد بالا برود، برای محافظت از مدار آب را تخلیه می‌کند. بعد از عمل‌کردن ممکن است به‌علت رسوب یا خرابی کامل آب‌بندی نشود و چکه ادامه پیدا کند. در بسیاری از نصب‌ها، آب از لوله تخلیه به بیرون یا مسیر فاضلاب می‌رود؛ برای همین زیر پکیج خیس نمی‌شود.
اگر فشار در حالت گرم بالا می‌پرد و بعد از خاموشی پایین می‌افتد، شیر اطمینان و منبع انبساط را جدا از هم نبینید. تعویض شیر بدون پیدا کردن علت بالارفتن فشار، خیلی وقت‌ها فقط صورت مسئله را عوض می‌کند و ایراد برمی‌گردد.
۵. نشتی داخل خود پکیج
اورینگ‌ها، پمپ، هواگیر خودکار، بلوک هیدرولیک یا مبدل اصلی می‌توانند داخل دستگاه نشتی داشته باشند. گاهی آب روی قطعه داغ می‌ریزد و قبل از اینکه به کف برسد تبخیر می‌شود؛ گاهی هم رد سفید یا سبز رسوب روی اتصال باقی می‌ماند. بازکردن قاب برای پیدا کردن این نشتی توصیه نمی‌شود، چون داخل دستگاه برق، گاز و سطوح داغ کنار هم قرار دارند.
۶. نشتی یا ارتباط داخلی در مبدل
خرابی مبدل در بعضی مدل‌ها می‌تواند باعث خروج آب مدار گرمایش یا تغییر غیرعادی فشار شود، اما هر افت فشاری به معنی سوراخ‌شدن مبدل نیست. نوع مبدل، مسیر تخلیه و فشار آب ورودی در نتیجه اثر دارند. قبل از حکم تعویض مبدل باید نشتی‌های ساده‌تر، منبع انبساط، شیر اطمینان و صحت گیج بررسی شوند.
۷. هواگیری رادیاتورها یا تخلیه بخشی از مدار
بعد از هواگیری، پایین‌آمدن مقداری از فشار طبیعی است؛ چون هوا و معمولاً کمی آب از مدار خارج شده‌اند. اما اگر بدون هواگیری و بدون نشتی قابل‌مشاهده مجبورید مرتب آب اضافه کنید، موضوع طبیعی نیست. هوا به‌تنهایی آب مدار را ناپدید نمی‌کند و هواگیری پی‌درپی جای پیدا کردن نشتی را نمی‌گیرد.
۸. خرابی گیج یا سنسور فشار
در پکیج‌های عقربه‌ای ممکن است مانومتر گیر کند و در مدل‌های دیجیتال، سنسور فشار یا مسیر آن عدد اشتباه بدهد. اگر نمایشگر صفر را نشان می‌دهد ولی دستگاه رفتاری متناقض دارد، قبل از پرکردن دوباره مدار باید صحت اندازه‌گیری بررسی شود. ثابت‌ماندن عدد در تغییرات کوچک دما، به‌تنهایی خرابی گیج را ثابت نمی‌کند.
افت فشار در حالت تابستان و زمستان چه فرقی دارد؟
تابستان یا زمستان به‌تنهایی علت افت بار نیست. در حالت زمستان، پمپ و رادیاتورها بیشتر در مدارند و آب مرتب گرم و سرد می‌شود؛ بنابراین ریزنشتی شیرها، اتصالات و ضعف منبع انبساط واضح‌تر دیده می‌شود. در حالت تابستان هم مدار گرمایش بسته باقی می‌ماند و نباید مرتب فشار از دست بدهد. افت فشار در تابستان می‌تواند از نشتی داخلی، شیر اطمینان یا همان ریزنشتی‌های مدار باشد.
اگر بعد از تغییر فصل مطمئن نیستید شیرها و حالت دستگاه درست تنظیم شده‌اند، ابتدا راهنمای روشن کردن پکیج را ببینید. بازکردن قاب یا چرخاندن شیرهای ناشناس جزو راه‌اندازی معمول نیست.
آیا رسوب یا شیر پرکن باعث افت بار می‌شود؟
رسوب و لجن می‌توانند گردش آب و انتقال حرارت را ضعیف کنند، اما به‌خودی‌خود آب مدار بسته را ناپدید نمی‌کنند. وقتی فشار واقعاً کم می‌شود، باید دنبال خروج آب، تخلیه از شیر اطمینان یا خطای اندازه‌گیری باشیم. رسوب فقط وقتی به افت فشار مربوط می‌شود که به خرابی آب‌بندی، قطعه یا نشتی منجر شده باشد.
شیر پرکن برای واردکردن آب شهری به مدار گرمایش است. اگر بسته نشود یا از داخل رد کند و فشار آب ورودی از مدار بیشتر باشد، انتظار افزایش فشار داریم. جهت تغییر فشار به اختلاف فشار دو طرف و وضعیت مسیر آب‌گیری بستگی دارد؛ نشتی بیرونی شیر و اتصال آن هم باید بررسی شود. بنابراین تعویض شیر پرکن برای هر افت باری، عیب‌یابی دقیقی نیست.
چه بررسی‌هایی بدون بازکردن دستگاه انجام می‌شود؟
- اجازه دهید دستگاه و رادیاتورها سرد شوند و عدد فشار را ثبت کنید.
- زیر پکیج، شیرهای رادیاتور، پیچ‌های هواگیری و قسمت‌های زنگ‌زده را فقط از بیرون بررسی کنید.
- پس از سردشدن، رطوبت اتصال‌های در دسترس و دور از بخش برق را با دستمال خشک کنترل کنید.
- اگر عدد فشار هنگام کار عادی را قبلاً دیده‌اید، ثبت کنید؛ برای آزمون، دستگاه با فشار غیرعادی یا نشتی را روشن نکنید.
- اگر دفترچه مدل، روش تنظیم فشار را برای مصرف‌کننده توضیح داده و شیر پرکن را دقیق می‌شناسید، فقط یک‌بار فشار را طبق همان دستور تنظیم و شیر را کامل ببندید.
اگر افت فشار تکرار شد، هر بار آب اضافه نکنید و از کنارش نگذرید. راهنمای رسمی Worcester Bosch هم توضیح می‌دهد که افزایش محسوس فشار هنگام گرم‌شدن می‌تواند به منبع انبساط مربوط باشد و نیاز مکرر به آب‌گیری باید توسط سرویسکار بررسی شود: راهنمای رسمی فشار مدار گرمایش.
هیچ ماده خانگی مانند مایع ظرف‌شویی داخل مدار نریزید. ضدخوردگی یا بازدارنده فقط وقتی استفاده می‌شود که با دستور سازنده، جنس مدار و دوز صحیح سازگار باشد. والف منبع انبساط، شیر اطمینان، قاب دستگاه و اتصالات داخلی را هم برای آزمون باز نکنید.
چه زمانی افت فشار نیاز به تعمیرکار دارد؟
اگر فشار بعد از یک تنظیم درست دوباره پایین آمد، فشار گرم جهش زیادی داشت، از لوله تخلیه آب می‌آید، نشتی نزدیک قطعات برقی است یا دستگاه با خطای کمبود فشار خاموش می‌شود، عیب‌یابی تخصصی لازم است. تعمیرکار باید مشخص کند آب از مدار بیرون می‌رود، منبع انبساط فشار را کنترل نمی‌کند یا عدد گیج اشتباه است.
برای تعمیر پکیج در تهران می‌توانید فشار سرد و گرم، فاصله زمانی افت، مدل دستگاه و هر کد خطا را هنگام تماس اعلام کنید. تهران تعمیرگاه درخواست‌ها را به‌صورت ۲۴ساعته پاسخ می‌دهد و خدمات انجام‌شده، بسته به نوع تعمیر یا قطعه، با فاکتور و ضمانت کتبی ۶ ماه تا یک سال ارائه می‌شوند.
اگر فشار روی صفر است پکیج را روشن کنیم؟
نه؛ دستگاه را مجبور به کار نکنید و پشت سر هم ریست نزنید. اول باید معلوم شود فشار واقعاً پایین است یا گیج درست نمی‌خواند. اگر شیر پرکن را دقیق نمی‌شناسید یا علت افت مشخص نیست، اینجا ادامه کار را به تعمیرکار بسپارید.